Zobacz nowe serwisy Kulturalnej Polski! Adam MickiewiczDziadyPan TadeuszKonrad Wallenrod
Streszczenia, opracowania lektur

Człowiek pod władzą despotyzmu - "Dziady" cz. III.

Powiększ
Obraz Orłowskiego

Treść:

Władza. Nieodzowna wartość w życiu ludzi wszystkich epok. Jednak patrząc w głąb historii Polski nie zawsze była ona rozsądna. Dlatego też Mickiewicz w III cz. Dziadów porusza problem despotyzmu carskiego. Pisze:

„Tyran wstał – Herod! – Panie, cała Polska młoda
Wydana w ręce Heroda.”

Tyranem jest car. Mickiewicz trafnie spostrzega jak różne mogą być zachowania ludzkie w takiej sytuacji. Mamy obraz tych, którzy władzy się sprzeciwiają, tych, którzy są jej obojętni, jak i tych, którzy ją popierają. Jednoznacznie można stwierdzić, że los tych pierwszych jest najsmutniejszy. Z rozkazu cara dochodziło do masowych aresztowań, które kończyły się wywózkami na Sybir.

„Patrz! Po drogach leci
Tłum wozów – jako chmury wiatrami pędzone,
Wszystkie tam w jedną stronę.
Ach, Panie to nasze dzieci,
Tam na północ – Panie, Panie!
Takiż los ich – wygnanie!”

Podczas wielu bezsensownych przesłuchań ludzie byli torturowani, często wręcz katowani. Zabiegi te prowadziły niejednokrotnie do śmierci młodych, na ogół zupełnie niewinnych ludzi, którzy chcieli czuć się Polakami, nie chcieli stracić tego ostatniego, co im zostało – poczucia własnej godności, tożsamości narodowej. Właśnie takich, prawdziwych patriotów mamy ukazanych w „Scenie więziennej”, gdzie garstka polskiej młodzieży w wigilijny wieczór spotyka się w celi Konrada i rozmawia o obecnej sytuacji w kraju. Wielu z nich nawet nie wie, dlaczego jest więzionych, jednak wszyscy spodziewają się najgorszego.
Wśród tych patriotów znajduje się Konrad, główny bohater Dziadów. Przechodzi on wewnętrzną przemianę. Jest to człowiek, który przeżywa wyraźne rozdwojenie własnej osobowości. Z jednej strony jest żarliwym obrońcą Matki Boskiej, a z drugiej dopuszcza do serca sprzeczną z chrześcijańską wiarą nienawiść, żądzę zemsty na Moskalach. Ta ogromna nienawiść wywołana jest wiadomościami o prześladowaniach młodzieży.
Polskich patriotów Mickiewicz pokazuje nam także w „Salonie warszawskim”. Mamy tam zarysowany bardzo wyraźny kontrast pomiędzy nimi, a ludźmi z tak zwanych wyższych sfer. Patrioci rozmawiają o drastycznych wydarzeniach, jakie mają miejsce w kraju. Mówią o bezwzględności i tyranii cara. Los Polski nie jest im obojętny.
Jednak nie wszyscy sprzeciwiali się władzy carskiej, po prostu nie wszyscy mieli odwagę.

„Dziwna rzecz! Wszyscy czuli, jak nieludzka kara:
Lud, wojsko czuje, - milczy, - tak boją się cara.”

Bali się wszyscy. Jedni bardziej inni mniej. Nie powinno więc dziwić, że strach samych Rosjan przed carem był często większy niż Polaków. Jednakże strach ten jest jak najbardziej uzasadniony. Fragment „Ustępu” zatytułowany „Przegląd wojska” ukazuje nam najbardziej wstrząsający obraz carskiego despotyzmu i potęgi militarnej państwa. Akcja rozgrywa się na placu, którego widok jest szokujący. Po przeglądzie wojska na placu zostało aż dwadzieścia trupów. Większość z nich była niegdyś żołnierzami, którzy bez względu na wszystko starali się jak najlepiej służyć carowi. Jedni zostali stratowani końskimi kopytami, inni zamarzli, niektórzy zostali uderzeni kolbą w głowę, kiedy zmylili krok w marszu. Okrucieństwo przedstawione jest także w obrazie rannego człowieka, z poszarpanymi wnętrznościami, któremu zabroniono jęczeć, aby car nie zwrócił uwagi na ten nieprzyjemny widok, ponieważ nie będzie w stanie z apetytem zjeść śniadania. Zakrwawiony żołnierz ślepo spełnia wydane mu rozkazy.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


Drukuj  Wersja do druku     Wylij  Wyślij znajomemu


Komentarze
artykuł / utwór: Człowiek pod władzą despotyzmu - "Dziady" cz. III.




Dodaj komentarz


Imię:
E-mail:
Tytuł:
Komentarz:
 






Menu:

Cytaty, sentencje

Linki:
Adam Asnyk
Juliusz Słowacki
Studia Lublin
Pan Tadeusz
Dżuma



   





.:: top ::.
Copyright mickiewicz.kulturalna.com
Wydawca: Olsztyńskie Towarzystwo Inicjatyw Kulturalnych - Kulturalna Polska
współpracaautorzykontakt