Zobacz nowe serwisy Kulturalnej Polski! Adam MickiewiczDziadyPan TadeuszKonrad Wallenrod
Streszczenia, opracowania lektur

Idea nieskończoności w wileńsko-kowieńskim okresie twórczości Adama Mickiewicza.

Powiększ
Adam Mickiewicz
rys. z albumu M. Szymanowskiej


1. Nieskończoność – znaczenie pojęcia w epoce romantyzmu

Rodzący się romantyzm czerpał swe siły żywotne z przeciwstawiania się zastanemu, tj. oświeceniowemu, światopoglądowi, z jego koncepcją świata – zharmonizowanego, przejrzystego, możliwego do ogarnięcia i podporządkowania dzięki sile rozumu, a więc skończonego. Romantycy pojmowali świat w inny sposób, przeczuwając istnienie rzeczywistości nieosiągalnej dla rozumu czy doświadczenia.
W tekście pt. O idei i uczuciu nieskończoności nieznanego autora o kryptonimie Kł. świat – widziany przez pryzmat różnych, racjonalnych czy irracjonalnych, koncepcji filozoficznych – nazywany jest nieskończonością: „całością istnień i rzeczywistości” , poza którą „nie jest nic podobne, nic być nie może” . Obejmuje ona rzeczywistość materialną, ze wszystkimi jej przejawami, rozumianymi jako byty autonomiczne, jako emanacje idei, lub na inne sposoby, ale zawsze dostępnymi bezpośrednio człowiekowi. Jednak wymiar zasadniczy nieskończoności, z nią samą pojęciowo utożsamiany, który i my będziemy mieć na myśli, pisząc o niej dalej, stanowi rzeczywistość niematerialna, nazywana przez Kł. „niewidzialną” . O podobnie dwudzielnej strukturze świata pisze Maurycy Mochnacki w słowach: „Księga przyrodzenia była zawsze dwudzielną; świat zawsze był kolebką i obszernym grobem jestestw, wszelako jedna iskra w duszy człowieka służyła mu za skazówkę nieskończoności”4. Nieskończoności wszakże, która nie jest czymś zupełnie odrębnym od świata materii, od świata doczesnego, lecz stanowi ukrytą prawdę o nim, jego głębię, wyrażającą się poprzez niego tajemnymi sposobami: „Cały świat odzywa się do nas niepojętym głosem, który słyszymy w głębi tej nieznanej części istnienia, gdzie uczucie graniczy z myślą. Dlaczegożby widoczna staranność natury przeniknienia w jądro i tajemnice serca pospolitemu oku zawiłe, nie miała mieć mistycznego znaczenia?” .
Pojęcie nieskończoności zbliża się znaczeniowo do pojęcia wieczności, rozumianego właśnie jako nieskończoność czasu, charakterystyczna dla bytowania Boga czy platońskich idei, istniejących w każdej chwili jednocześnie, czyli niejako poza trwaniem czasu. Mochnacki pisze jednak, że spragniona nieskończoności „myśl przenosi się do źródeł czasu i przestrzeni” . Nieskończoność ma zatem wymiar czasowy, ale i przestrzenny; może być miejscem. Archetypiczne przestrzenie nieskończone to raj oraz piekło, które wszak nie wyczerpują wszystkich potencjalnych wyobrażeń w tej dziedzinie.
Człowiek, sam będący istotą skończoną, postrzegający przedmioty „bądź zmysłem wewnętrznym, bądź zewnętrznymi zmysłami” , tj. racjonalnie lub empirycznie, nie może poznać nieskończoności w sposób jednoznaczny

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 -  - 5 -  - 6 -  - 7 -  - 8 -  - 9 -  - 10 -  - 11 -  - 12 -  - 13 - 


Drukuj  Wersja do druku     Wylij  Wyślij znajomemu


Komentarze
artykuł / utwór: Idea nieskończoności w wileńsko-kowieńskim okresie twórczości Adama Mickiewicza.




Dodaj komentarz


Imię:
E-mail:
Tytuł:
Komentarz:
 






Menu:

Cytaty, sentencje

Linki:
Adam Asnyk
Juliusz Słowacki
Studia Lublin
Pan Tadeusz
Dżuma



   





.:: top ::.
Copyright mickiewicz.kulturalna.com
Wydawca: Olsztyńskie Towarzystwo Inicjatyw Kulturalnych - Kulturalna Polska
współpracaautorzykontakt